مروج دامپروری

الف- مرحله ي تولد تا از شيرگيري
مديريت گوساله ها در سه ماه اول بسيار مهم است زيرا در اين مدت حيوان دوره ي تولد، ارتباط با محيط مصرف آغوز وشير خوارگي را تجربه مي کند. از طرف ديگر وضعيت فيزيولوژيکي حيوان در اين دوره ازجنبه هاي حائز اهميت مي باشد که شامل توانائي جذب مولکولهاي درشت ايمنوگلوبين در روده ، توانائي هضم بالاي چربي و ساکاريد ها بدون عارضه ي متابوليسمي، مستعد بودن حيوان به عفونت هاي روده اي و اسهال و تغييرات معني دار در شکل ، حجم و ترکيب مواد مغذي و عادت يافتن سيستم بدن با آن مي باشد.

زايمان گاو و مراقبت از گوساله :

در صورت رعايت اصول انتخاب اسپرم و تغذيه مناسب، زايمان طبيعي خواهد بود. نکته ي اساسي و حياتي درمورد گوساله در 15 دقيقه ي اول بعد از تولد است که رفلکس تنفسي بايد فعال گردد و گوساله بايد خشک شود؛ در صورت زايمان طبيعي و عدم شيوع يون گاو بايد خود اين گاو با ليس زدن گوساله انجام دهد. گوساله 72-24 ساعت زمان لازم دارد تا به حد آستانه ي تنظيم دمائي بدن برسد (3). تا 6 ساعت اول بعد از زايمان جذب ايمنوگلوبين حداکثر است ودر اين مدت تا5 درصد وزن بدن و در روز اول تا 10- 8 درصد وزن بدن بايد آغوز بخورد(به دليل اهميت آغوز توصيه شده که در صورت امتناع گوساله با لوله ي مري آن را به صورت اجباريخورانده شود) مدت خشکي مادر ، کيفيت تغذيه ي آن از لحاظ سلنيوم ويتامين هاي A ، Eو K ، سن مادر وميزان ايمن زائي درآن زمان مصرف آغوز توسط گوساله در کيفيت عملکرد آغوز موثر است، ميزان ايمنوگلوبين در شير مادر از 22 تا 50 ميلي گرم در مياي ليتر متغير است(3). مصرف آغوز علاوه بر ايجاد ايمني غير فعال(ميزان100 گرم) براي گوساله به دليل غني بودن از ويتامين ها ، انرژي ، پروتئين ، عوامل محرک رشد نا شناخته و هورمون ها ، باعث بالا رفتن بنيه ي عمومي گوساله مي شود و به عنوان پايه و زير بناي دام درکل زندگي محسوب مي شود. در مورد گوساله هاي متولد شده از سخت زائي را بايد توجه ويژه کرد چون از يک طرف به علت ضعف مادر توانائي ليسيدن ساقط مي شود واز طرف ديگر به دليل تاخير زايمان تنفس گوساله از مايعات رحمي رفلکس تنفس فعال نمي شود وبايد با سر و ته کردن گوساله وخارج کردن مايعات آن را فعال کرد. قطع بند ناف از اعمال حياتي است که محل قطع و نحوه ضدعفوني آن براي سلامت گوساله مهم است. خوراندن بيش از حد آغوز باعث ناراحتي گوارش وبالطبع آن باعث بروز اسهال وبه هم خوردن توازن گوساله مي شود.
جايگاه تميز براي گوساله از موارد تاثير گذار در سلامت آن است و احتمال ايجاد عفونت را کاهش مي دهد. تغذيه ي آغوز 2-1 روز اول طول مي کشد بعد از آن تغذيه ي شير شروع مي شود . با توجه به اينکه قيمت شير کامل بالاست براي بالا بردن سود مي توان تمام يا بخشي از آن را با جانشين شونده ي مناسب جانشين کرد که به قيمت شير ، قيمت جانشين شونده ،ارزش غذائي آن ، ميزان آغوز و شيرهاي دور ريختني ( شيرهاي و آلوده و غيرقابل استفاده توسط انسان) بستگي دارد. در مورد گوساله هاي ماده توصيه مي شود که در 3 هفته ي اول از شير کامل تغذيه کنند که واين به علت اين است که مادران و مولدين آينده گله خواهند بود . شير اورام پستاني نيز تنها بايد به گوساله هاي نر داد . در صورتي که امکان جداسازي گوساله هاي ماده از همديگر و عدم مکيدن پستانهاي هم و جود داشته باشد مصرف شير اورام پستان مانعي ندارد. در صورت تغذيه ي جانشين شونده بايد به احتياجات مواد معدني، ويتامين ها و ... توجه شود. جيره هاي استارتر را مي توان از هفته ي دوم به بعد در اختيار گوساله گذاشت. در مورد مصرف علوفه هم اختلاف نظر وجود دارد. از جنبه ي افزايش حجم پيش معده و تحريک نشخوار و هضم صحيح (زمان ماندگاري ) و قيمت خوراک مفيد است از طرف ديگر با توجه به غير فعال بودن شکمبه در ابتدا و عدم هضم فيبر و ايجاد مشکلات، زير8 هفته توصيه نمي شود مگر مقدار کمي برگ يو نجه با کيفيت که در استارتر گنجانده مي شود(3).
گوساله ها براي استفاده از علوفه و مواد متراکم نياز به فلور مناسب شکمبه وپرزهاي گسترده جهت جذب دارند . غلات با ايجاد اسيد ها ي چرب فرار بوتيرات و پروپيو نات باعث گسترش پرز ها و بالا رفتن قابليت جذب اسيد هاي چرب فعال مي شوند. ايجاد بوتيرات و پروپيونات در اثر تخمير مناسب ناشي از فلور ميکروبي مناسب ايجاد مي شود واين مجموعه هضم و جذب را افزايش داده ودر نهايت رشد گوساله را افزايش مي دهد.
مصرف آب ودر اختيار گذاشتن آب در کنار شير يا جايگزين شير باعث افزايش ماده ي خشک مصرفي مي شود. البته ممکن است که گوساله که به طور آزادانه آب در اختيار دارد بيش از مورد نياز آب مصرف کند ودر فرآيند لخته شدن شير مشکل ايجاد کرده و موجبات اسهال را فراهم کند.
با توجه به قيمت بالاي مواد مغذي مصرفي گوساله ها سعي بر اين است که گوساله در حد نياز رشد مناسب تغذيه شود و مصرف بيش از حد آن باعث چاقي مي شود و قابل قبول نخواهد بود.زيرا از يک طرف هزينه ي تمام شده ي پرورش بالا مي رود واز طرف ديگر با توجه به پروسه ي از شيرگيري امکان از خوراک افتادن واز بين رفتن اين هزينه ها بيشتر خواهد بود مضاف بر آن با توجه به هزينه ي رشد پائين در بعد از شيرگيري به صرفه تر است که حتي المکان به آن دوره موکول شود.
از شيرگيري گوساله ها و تبديل خوراک مايع به جامد و تغييرکيفيت ماده ي خوراکي مي تواند گوساله ها را با مشکل مواجه کند که بايد با سياست هائي نظير حذف تدريجي شير و تامين احتياجات به طور کامل از مواد خو راکي مي توان اين استرس را به حداقل رسانيد گفته مي شود که گوساله زمانيکه 1 درصد وزن بدن ، ماده ي خشک مصرف کند مي تواند از شير گرفته شود که مو ثر از حجم پيش معده، کيفيت پرزهاي آن و فلور ميکروبي آن است.

عوامل موثر بر مرگ و مير گوساله ها:

..............
اسهال
چيزي حدود 5-7 درصد گو ساله ها تا پايان دوره ي پرورش تلف مي شوند(3) که متاثر از عوامل تغذيه اي ، محيط و پاتوژنيک است که رقم قابل توجه و تعيين کننده دراقتصاد گاوداريمي باشد . علاوه بر مرگ و مير ، هزينه هاي درمان و باز گرداندن دام به حالت اول نيز هزينه ي قابل توجه را به خود معطوف مي کند.عنوان شده اسهال در سال 1991 ،250 ميليون دلار براي صنعت گاو شيري امريکا هزينه به دنبال داشته است.
بخش عمده اي از مرگ و مير در گوساله ها به علت اسهال رخ مي دهد که اين اسهال مي تواند با منشا تغذيه اي و پاتوژنيک باشد. معمو لا عوامل تغذيه به مقدار کمتر باعث کاهش قوام مدفوع نسبت به عوامل پاتوژنيک مي شود و قابليت برگشت به حالت اول در آنها راحتتر است. گوساله هاي تازه متولد شده در اثر عواملي مانند ؛ محيط غير بهداشتي ، مصرف ناکافي آغوز ،مصرف آغوز يا شير نا مطلوب يا مصرف بيش از حد مستعد ابتلا به اسهال شونده ميزان شيوع پاتوژنهاي ايجاد کننده ي اسهال نيز تاثير قابل توجهي دارد. از گونه هاي عمومي مي توان به باکتري اشريشيا کلاي (که در هفته ي اول منجر به اسهال کشنده مي شود ) باکتري سالمونلا( از هفته ي اول تا هفته ي چهارم عمل ميکند ) و ويروس هاي رتاويروس و کورناويروس (که به ترتيب از هفته ي اول و دو ،سه روز اول اتفاق مي افتند و منجر به اسهال آبکي وکشنده مي شوند)اشاره کرد. قبل از شروع اسهال آگاهيهايي نظير آرام شير خوردن و بازي کردن با شير وعدم تمايل به نوشيدن ،خوردن ودراز کشيدن به پهلوي راست و کاهش مدفوع از آن جمله مي باشند. بعد از بروز اسهال به علت کاهش آب بدن و دفع الکتروليت هاي ضروري وعدم هضم وجذب کافي مواد خوراکي گوساله به شدت احساس ضعف مي کند در مواردي هم عامل عفوني وارد خون شده و ايجاد سپتيسمي مي کند که مجموع عوامل فوق سبب مرگ دام مي شود ممکن است که دام جان سالم به در برد ولي به تجربه ثابت شده که گاوي که از گوسالگي سابقه اسهال داشته نسبت به گاوهاي ديگر در ادامه زندگي آسيب پذيرتر بوده است .

...................اقداماتي که در زمان اسهال بايد انجام داد :
1-  جدا کردن گوساله آلوده از ديگر گوساله ها
2- جايگزين کردن مايعات با الکتروليت ها جهت بالا بردن قوام مدفوع وتامين نياز دام
3-  مصرف شير والکتروليت به صورت يک در ميان
4-  با کمک دام پزشک عامل را شنا سايي کنيم و از بين ببريم

.......پنوموني

 از موارد ديگر ايجاد کننده مرگ و مير در گوساله ها پنوموني است که همان آلودگي ريه ها است .
گوساله ها با بيني باز نفس مي کشند وسرفه مي کنند در ادامه تب دار مي شوند واز خوردن غذا امتناع مي کنند در صورت عدم رسيدگي در مدت 4-3روز تلف مي شوند پنومني با انتقال اجرام بيماري زا از ساير گوساله ها يا گاو هاي ديگر منتقل مي شود گوساله هاي که يک بار مبتلا شده اند دچار حساسيت بيشتر اند و نسبت به اجرام ديگر هم آلوده مي شوند . قرار دادن در باکس هاي مجزا ،تهويه و رطوبت مناسب مصرف آنتي بيوتيک زير نظر دام پزشک ودر نهايت تشخيص عامل وفائق آمدن بر آن از اعمال مفيد در مديريت پنوموني مي باشد .

....................
روشهاي مديريتي که در کل باعث سلامت گوساله مي شوند:
1- واکسينه کردن گاو عليه اشرشيا کلاي و ويرو س ها جهت ايجاد وتقويت ايمنيت آغوز
2- اطمينان از سلامت وبهداشت زايمان و تدابير ويژه در زمان آلودگي به بدن
3- تغذيه از آغوز با کيفيت تا دو روز
4- غذاي تازه تميز وبا کيفيت
5- جايگاه خشک ومناسب براي استراحت و بهره مندي از هواي تازه ...

............

...............ب-عوامل موثربرطول عمرمفيدتليسه ها (از6 ماه به بعد)
سالانه35-25درصدگله هاي شيري حذف مي شوندوبراي حفظ گله دوشا بايدجانشين هاي آنها ازبين تليسه هاي موجود درسال قبل انتخاب شوند پس بايددرنظرداشت که هرگونه فعاليت وشدت وضعف مديريتي دراين زمان به طورغيرمستقيم برعملکردتوليدي اثرمعني داري خواهدگذاشت عنوان شده که20-15درصدهزينه هاي توليدشيرمربوط به تليسه هاي جايگزين است وبايدتلاش شودتاحتي الامکان تليسه هاي باوضعيت بدني مناسب،زايش درسن قابل قبول وسلامت دام وتوليدگوساله وشيرمناسب درزايش اول وهمينطوردرزايش هاي بعدي ايجادکرد وهرگونه آثارمثبت ومنفي درزمان توليد ميتواند ناشي ازدوران تليسگي باشد.در استراتژي پرورش تليسه هابايدامادگي براي تلقيح درسن15-13ماهگي شودکه دام بايدبه60درصدوزن بلوغ جسمي خودرسيده باشد.ارتفاع ازجدوگاه130cmوداراي امتيازبدني 3باشد.دررابطه باامتيازبدني بايدسعي شودکه گوساله هاازابتداچاق نشوندودرحداحتياج،انرزي وپروتئين مصرف کند.چاقي باعث افزايش حجم چربي بدن واگرهمراه عدم تامين پروتئين مطلوب باشدسبب کوتاهي قد عدم رشداستخوان لگن وتوسعه اندام هاي توليدمثلي مي شودکه سن اولين تلقيح راافزايش مي دهد(باوجوداينکه وزن بدن به حدمطلوب رسيده ولي اين وزن ناشي ازذخائرچربي است.)ازطرف ديگرچربي بانفوذدرغددپستان ممانعت فضايي براي توسعه مجاري شيري درآن وکاهش توليدپس اززايش مي شود.درصورت آبستني،زايمان بامشکل مواجه مي شودواحتمال ناهنجاري پس اززايمان نيزبالامي رود.ازطرف ديگرباتوجه به هزينه بالاي خوراک مصرف وعدم نيازدام به اين مقدارخوراک بارهزينه مضاعف به بدنه پرورش وارد مي شودکه قابل قبول نيست.تغذيه ناکافي نيزباعث عدم رشد و سلامت کافي وکاهش طول عمر مفيددام مي شود.بايدبااستفاده ازجداول استاندارد احتياجات دام رابه بهترين نحو براوردکرد.ازميان مراحل مختلف تغذيه مرحله تلقيح تازايش يکي ازبخش هاي مهم تغذيه تليسه هاست که بايددرهنگام زايمان باامتيازبدني3.75-3.5داشته باشيم.ازطرف ديگراحتياجات آبستن دراواخرآن بايدمنظورشودهمچنين تغذيه مناسب قبل اززايش جهت عادت دهي به مصرف ميزان مناسب کنسانتره بعدازايش وهمينطورتامين کلسيم وسايرعناصروويتامين هاي ضروري براي توليدآغوزوشيروسلامت دام لازم است.

عوامل موثر برسلامت تليسه ها
تليسه ها به دليل عدم توليد شير کمتر با نوسانات متابوليسمي مواجه اند وبا يک مديريت مناسب مي توانند به راحتي اين دوره را طي کنند ؛ اين موضوع گا ها باعث بي توجهي پرورش دهندگان وبا سوء مديريت هايي که روي آنها انجام مي دهند باعث ايجاد مشکلات در آنها مي شوند که نتايج آن در زمان تليسه گي وتوليدمواجه پرورش دهندگان خواهد شد از مهمترين موارد بحث جايگاه است که به دليل مسائل رفتاري و جلوگيري از آسيب ديده گي ها وارائه ي مديريت خوب تغذيه توصيه مي شودکه اين دام ها در گروه هاي با حداقل اختلاف سني ممکن دسته بندي شوند
تميزي و خشکي بستر تلسيه ها ، وجود گل ولاي در بستر و چسبيدن آن به بدن گوساله باعث کاهش سرعت رشد و تعويق زمان اولين زايش مي شود و دام را به بيماري انگلي مبتلا مي کند و از طرف ديگر باعث تخريب فيزيکي و پاتوژنيک اندام هاي حرکتي وسمها مي شوند
مشکلات ورم پستان نيز از مسائلي است که از دوران تليسه گي شروع مي شود و در دام هاي بالغ خود را نشان مي دهد که بخش مربوط توضيح داده خواهد شد. از مسائل مهم تاثير گذار در دورهانجام واکسيناسيون است که طبق پروتوکل هاي منطقه اي وعلمي اجرا مي شود داده خواهد شد.

ج-عوامل موثر بر طول عمر مفيد گاوهاي شيري در مرحله ي توليد
با پيشرفت صنعت گاوشيري وافزايش پتانسيل توليدي گاوها حساسيت آن ها هم بالاترمي رود و از جمله ي آن حساسيت ها نسبت به بعضي متابوليت هاي سمي است که با توجه به حجم بالاي توليد و افزايش متابوليسم بدن ايجاد مي شوند. در صورتي که قصوري در بخشي از شرايط استاندارد رخ دهد حيوان از تعادل خارج مي شود و باز گرداندن آن به شرايط استاندارد مشکل خواهد بود از سوي ديگر تغييراتي که در مراحل مختلف توليد در سيستم فيزيولوژي حيوان رخ مي دهد مي تواند زمينه ساز خروج از تعادل متابوليتي باشند . با توجه به کاهش توليد شير در اواخر آبستني از احتياجات دام در اين دوره کاسته مي شود و حجم خوراک ونوع مواد خوراکي تغيير مي کند و اوج آن در دوره ي خشکي رخ مي دهد در اين حال سيستم گوارشي و اندام هاي وابسته با سطح و کيفيت خوراک آدابته مي شوند .
زايمان باعث تغييرات معني دار درسطح متابوليت خون و همين طور اشتهاي دام نيز کاهش مي يابد و از مقدار مصرفي خوراک کاسته مي شود بخصوص اگر دام بيش از حد چاق شده باشد. درادامه حيوان آدابته به خوراک کم وتوليد رو به افزايش مواجه است که نياز غذاي ي بالايي را مي طلبد ميزان توليد تا 60 روزه گي به اوج خود مي رسد در صورتي که مقدار خوراک 80-70 روز طول مي کشد تا به اوج خود برسد که اين تفاوت باعث مي شود که حيوان با بالانس منفي انرژي مواجه شود. مجموع اين عوامل باعث مي شود که اکثر بيماري هاي متا بوليک از زايمان تا يک ماه بعد از آن رخ دهند.
.............
تغييرات دما و کيفيت بستر و سيستم شير دوشش در تشديد اين حساسيت ها سهم بالايي دارند نوع جيره نويسي و تامين احتياجات حيوان به صورت قابل جذب تامين توازن احتياجات در خوردن فيبر کافي و گرفتن قدرت انتخاب از گاو ازمواردي که در کنترل اين ناراحتي ها مفيد خواهد بود
نکته ي حائز اهميت وابستگي اين ناهنجارها به يکد يگر است که ممکن است در گاو در واحد زمان به تعداد زيادي از آنها مبتلا شوند که معمو لا ابتلا به يکي ا زآنها زمينه ي مبتلا شدن به سايرين را ايجاد مي کند .
نکته ي ديگر اين است که تغييرات متابوليتي در بدن به صورت پيوسته است و به يک مرحله که رسيد، براي پرورش دهنده قابل رويت مي شود وممکن است درصد بالايي از گله در اندازه گيري متا بو ليت خون غير نرمال نشان دهند که بدون نشان دادن عوارض باليني در ميزان توليد صفات توليد مثلي و لنگش دام ايجاد تغييرات نامطلوب کنند و طول عمر توليدي مفيد حيوان را کاهش دهند .

..بيماري هاي متابوليکي مهم:

...........
1- تب شير
در زمان زايمان به علت مصرف زياد كلسيم كه در آغوز و رحم رخ مي دهد و كاهش اشتهاي دام و حركات لوله ي گوارش و نيز تاخير ‍پاسخ به تحريك 1و 25 دي هيدروكسي ويتامينD ( تحريك پارا تيروييد و تحريك 25 دي هيدروكسي ويتامينD طبيعي است ) و عدم موبيليزه شدن مقدار كافي كلسيم از روده و استخوان مقدار كلسيم خون را به مقدار( mg/dl) 8 کاهش مي يابد ( مقدار طبيعي mg/dl8-10 است) در صورتي که يکي از موارد فوق شديدتر باشد مقدار کلسيم خون به حدي ميرسد که مبتلا شدن به تب شير را ايجاد مي کند(7).
که از ايستادن با لرزش در مرحله ي اول (درمقدار mg/dl6.5) و نشستن روي جناق همراه با افسردگي در مر حله ي دوم (در مقدار mg/dl 5.5 ) و دراز کشيدن به پهلو و بي توجهي به پيرامون (درمقدار mg/dl 4.5) در مرحله ي سوم رخ خواهد داد ودر نهايت دام به علت فلجي عضلات تنفسي تلف خواهد شد . معمولا 75 درصد موارد در 24 ساعت اول و 5درصد در 24 ساعت دوم زايمان رخ مي دهد دامي که قبلا مبتلا شده ودام هاي پير حساس ترند.

.................

2-  کتو زيس
عارضه ي ديگر هنگامي رخ مي دهد که مقدار مواد مغذي جذبي به ويژه انرژي در حوالي زايمان کاهش يابد . و نتيجه ي آن کاهش گلوکز خون و افزايش موبيليزه شدن ذخاير بدني به ويژه چربي ها ست. بخشي از ليپيد هايي که موبيليزه شده اند تبديل به اجسام کتوني مي شوند و اين به علت نبود مقدار کافي اگزالواستات و تجمع استيل کوآانزيمA رخ مي دهد. اگزالو استات به علت کمبود گلوکز دارد مسيرگلوکونئوژنز مي شود نتيجه ي اين فعل و انفعالات بالا رفتن اجسام کتوني خون است و حضور اين اجسام در خون کاهش اشتها را تشديد مي کند ودام به سرعت لاغر مي شود و مقدار شير توليدي کاهش مي يابد و اجسام کتوني در شير و ادرار مشاهده مي شوند. شيوع اين ناهنجاري از 10 روز تا 6 هفته بعد از زايمان است و اوج آن در هفته ي سوم ميباشد تعداد زيادي از گاو هاي شيري به نوع تحت باليني يا مقدماتي کتوز مبتلايند بيماري هايي مثل : جفت ماندگي ، جابه جايي شير دان ،در گيري با جسم خارجي مي توانند زمينه ساز کتوز شوند
.............
3- سندروم کبد چرب:
در بالانس منفي انرژي اسيد چرب آزاد شده از بافت آديپوز به سمت کبد حرکت مي کند ودر کبد در اين حالت به علت کمبود اگزالواستات بخشي ار آن تبديل به اجسام کتوني مي شود و بخشي از آن در کبد تجمع مي يابد وبه تري گليسريد تبديل مي شود و به دليل کمبود توانايي نشخوار کنندگان در تجزيه يا انتقال تري گليسريد ها اين مواد در کبد تجمع مي يابند که حدود 60-30 درصد وزن کبد را اشغال مي کنند( در حالت طبيعي مقدار 5 درصد است .) ومنجر به مختل شدن فعاليت هاي حياتي کبد مي شود .
...............
4- جفت ماندگي :
جفت معمولا در ساعت اول و يا ساعات اول بعد از زايمان خارج مي شود در صورتي که از12 ساعت گذشت وخارج نشدعارضه ي جفت ماندگي رخ داده است .
دو علت ميتواند در بروز اين علت مسبب باشد ؛ اول اينکه جفت در 5 روز قبل از گوساله زايي طبيعي آخرين مرحله ي بلوغ خود را طي مي کند که اين مرحله منجر به سست شدن تماس بين جفت ورحم مي شود . در صورتي که گوساله زودتر از اين 5 روز به دنيا بيايد فراواني جفت ماندگي بالا مي رود . دوم نبود يا تضعيف انقباضات رحمي يعني مواردي مثل تب شير که با زمان بيرون راندن جفت تداخل مي يابد بيا سخت زايي و .... که سبب آلودگي رحم مي شود وتب بالا جفت ماندگي را افزايش مي دهد از طرف ديگر کمبود ويتامين A يا بتا کاروتن ، سلنيوم ، يد وسطح نادرست کلسيم و فسفر نيز باعث اين ناهنجاري ها ميشوند.

............
5- جا به جايي شير دان
محل شير دان (معده ي اصلي )گاو در کف در طرف راست شکم است در دو ماه اخر آبستني به علت رشد زياد محوطه ي رحمي فضاي شکمبه و ساير اجزاي دستگاه گوارش محدود مي شود و بعد از زايمان اگر شکمبه در بازگشت به محل اصلي خود دچار تاخير شود شيردان در فضاي خالي زير شکمبه به طرف چپ حرکت مي کند .و عوامل مثل تب شير ، کبد چرب ، ورم پستان به عنوان مستعد کننده ي اين عارضه به شمار مي روند ناکافي بودن مقدار دريافتي خوراک از گاوهاي زايمان کرده ويا کمبود علوفه ي حجيم ويا عواملي که سبب کم تحرکي ماهيچه ها تجمع گاز در شکمبه مي شود مانند غلات باعث اين عارضه مي شوند . 90- 80 درصد مواد جابه جايي شيردان به سمت چپ است . پي آمد جابه جايي شيردان تجمع گاز در آن ودر نهايت نفخ که حيوان را خواهد کشت اين عارضه در 6 هفته ي اول بعد از زايمان با فراواني 3 درصد رخ مي دهد.

............

6- اسيدوز
يکي از ناهنجاري هاي شايع در صنعت گاو شيري است که به علت مصرف زياد کنسانتره و عدم تناسب ميزان فيبر به نشاسته ويا تاخير در مصرف فيبر ويا کوچک بودن اندازه ي آن رخ مي دهد در متابوليسم شکمبه به علت تبخير سريع نشاسته حجم زياد پيرووات توليد مي شود ودر صورتي که باکتري هايي که تجزيه صحيح را انجام مي دهند به اندازهي کافي نباشند مصرف آن توسط لاکتو باسيل منجر به توليد اسيد لاکتيک مي شود که باعث کاهش PH شکمبه و تعقير فلور آن مي شود واين تغييرات PH بر خون منتقل مي شود ودر فعاليت هاي مغز اختلالاتي ايجاد کرده و سبب مرگ حيوان مي شود ...