جهت موفقيت در حرفه گاوداري شيري
۱) به نظر شما در جايگاههاي نگهداري و انبارها ميكربها در چه محيط ها ئي بيشتر و بهتر فعاليت ميكنند؟
ج) درمحيط هايي با رطوبت بالا – تهويه كم (جريان كم هوا) – حرارت بالا – نور وروشنايي كم ميكروبها بيشتر و بهترفعاليت ميكنند .
۲)درخصوص دامهاي بيمار وتلف شده چگونه عمل ميكنيد؟
ج) در مورد دامهاي بيمار تفكيك از ساير دام ها و نگهداري در يك محل مجزا و بهداشتي وسپس شروع درمان – در صورت تلف شدن يا سقط جنين دفن صحيح لاشه و جنين سقط شده – در نهايت سوزاندن بستر آلوده
۳)براي پيشگيري از انواع بيماريهاي دامي چه اقداماتي را ضروري ميدانيد؟
ج) - جمع آوري كود و فضولات بصورت روزانه و انتقال آنها به خارج از محل گاوداري در شرايط بهداشتي
- ضد عفوني دامداري و مكان هاي آلوده
- معدوم كردن دامهاي آلوده
- واكسيناسيون
- مبارزه با انگلهاي خارجي و داخلي
v بهداشت زايشگاه و زايمان:
4) شرايط يك زايشگاه استاندارد و مناسب براي زايمان گاو آبستن چيست؟
ج) زايشگاه بايد تميز – بهداشتي – آرام – راحت – وداراي تهويه مناسب و نور كافي باشد.كف زايشگاه بايد بتون ريزي و ديوارها باكاشي سفيد يا سنگ مفروش شده باشد.
5) در يك زايشگاه چه چيز هايي بايد پيشبيني شود؟
ج)- در زايشگاه آب سالم و بهداشتي جهت شستشوي جايگاه و شرب گاو هميشه آماده باشد.
- وجود حوضچه ضد عفوني در جلودرب زايشگاه ضروري است.
- درها و پنجره ها بايد طوري ساخته شوند كه از كوران و جريان شديد هوا به داخل زايشگاه بخصوص در زمستان جلوگيري شود.
- سيستم گرمايشي مناسب براي فراهم آوردن درجه حرارت متعادل در زايشگاه ضروري است.
6) نظر خود را در مورد حد اقل وحد اكثر درجه حرارت زايشگاه و جريان هوا به داخل آن بيان نمائيد؟
ج) حرارت زايشگاه حد اقل 15 و حداكثر 30 درجه سانتي گراد است و بايد از كوران و جريان شديد هوا به داخل زايشگاه در فصول سرد جلوگيري شود.
v بهداشت شير دوشي و پستان:
7) به نظر شما براي كاهش بار ميكروبي شير و سلامت پستان چه اقداماتي ضروري است؟
ج) بهداشت كارگر شيردوش- پستان – ماشين شيردوشي – سالن شيردوشي – مخازن نگهداري شير – سالن مخازن نگهداري شيرو ... با توجه به توصيه هاي كارشناسي كاملا رعايت شود.
علاوه بر اين بايد شير پس از دوشش بلافاصله خنك شده و سريعا به مراكز جمع آوري شير انتقال يابد.
8) آيا بهداشت شير وپستان با افزايش راندمان تولید شير ارتباط دارد؟توضيح دهيد؟
ج) بلي – رعايت مسائلي كه بهداشت شير و پستان را تضمين مي كند موجب سلامت گاوها در مراحل مختلف توليد ميشود بنابر اين گاو هاي شيري با حد اكثر ظر فيت ژنتيكي خود توليد مينمايند. هر گونه اختلال در بهداشت پستان موجب آسيب رسيدن سلولها و بافت پستان شده و راندمان توليد شير بشدت كاهش مييابد حتي در دوره هاي بعدي شيرواري اين كاهش غير قابل جبران خواهد بود.
9) ورم پستان چه علايمي دارد ؟ وچگونه آن راكنترل كنيم؟
ج) علائم آن تورم بافت پستان- سرخي و گرمي پستان- خروج چرك يا شير چركي يا لخته يا خون از مجراي پستان (شير غير طبيعي)
كنترل آن انجام شيردوشي بهداشتي – انجام تست شير آزما بصورت مرتب در گاوداري – در هنگام شيردوشي ابتدا گاوهاي سالم وسپس گاوهاي مبتلا دوشيده شوند- درمان گاوهاي مبتلا خصوصا در مرحله خشكي گاو
v بهداشت سم:
10) به نظر شما در ناراحتي سم گاو ها چه عواملي مي تواند تا ثير داشته باشد؟
ج) شرايط بد جايگاه نگهداري دام – تغذيه نا مناسب – بيماريهاي ژنتيكي
11) براي پيشگيري از عوارض تغذيه اي بر روي سم چه پيشنهادي داريد؟
ج) عدم تغذيه گاو با رژيم پر انرژي بخصوص در اواخر آبستني – پيشگيري از كمبود هاي تغذيه اي مثل : كمبود كلسيم- ويتامين و ...
12) براي سلامت سم چه نوع جايگاهي براي نگهداري گاوها مناسب است ؟
ج) در جايگاهها يي كه :
- از تراكم بيش از حد دام ها در جايگاه خودداري مي شود.
- كف جايگاه خشك و تميز است.
- كف جايگاه نسبتا صاف بوده مواد تيزمثل خرده سنگ يا شن و...در آن موجود نبوده و از بستر مناسب مثل ماسه يا كلش استفاده مي شود.
- كف جايگاه و بستر چند وقت يكبار ضد عفوني مي شود.
v بهداشت تغذيه:
13) نظر خود را در مورد زمان و تعداد دفعات خوراك دهي گاو ها بيان كنيد؟
ج) براي جلوگيري از اختلالات گوارشي در گاو معمولا خوراك را در زمانهاي مشخص و ثابتي درروزدر آخور مي ريزند. هر چه تعداد دفعات خوراك دهي بيشتر باشد قابليت هضم آن افزايش مييابد ولي براي جلوگيري از اتلاف وقت و هزينه معمولا 2تا3 دفعه در روز انجام ميشود. درصورت باقي ماندن غذاي اضافي در آخوردر هر وعده خطر آلودگي مواد خوراكي وكم اشتهايي گاوها وجود دارد.
14) در تغيير جيره غذايي گاوها چه نكاتي را رعايت كنيم؟
ج) اين تغيير به يكباره انجام نگيرد يعني هرروز كمي از خوراك مورد نظردرتركيب خوراك گاوها قرار گيرد تا شكمبه گاو و جمعيت ميكروبي داخل آن به غذاي جديد عادت كند. معمولا مدت زمان عادت دهي گاو 15-10 روز ميباشد .
15) در تغذيه مرحله اي گاوهاي شيري حساس ترين زماني كه سلامت و توليد گاو را به خطر مي اندازدكدام مرحله ميباشد ؟
ج) معمولا دو سه هفته قبل و بعد از زايمان از حساس ترين مراحل در تغذيه گاوهاي شيري است و بايد دقت بيشتري صورت بكيرد. چرا كه گاو مستعد براي مبتلا شدن به انواع بيماريهاي گوارشي و متابوليكي است .
v خريد و انتقال دام ها
16) گاو ها را از چه مناطقي و از چه گاوداري هايي خريداري كنيم؟
ج) گاوها از مناطق عاري از بيماري و از گله دامهايي انتخاب شوند كه عليه بيماريهاي مختلف واكسينه شده باشند .
17) در هنگام خريد وانتقال گاوها چه نكاتي را مد نظر قرار ميدهيد؟
ج) در هنگام خريد و انتقال دامها همواره نژاد دام – خصوصيات شكل ظاهري - شجره – ركوردهاي توليدي و بهداشت و سلامت دام مد نظر قرار گيرد .
18) در مناطقي كه داراي امكانات بهداشتي مناسبي نيست بهتر است از چه نوع گاوهايي استفاده كنيم؟
ج) از گاوهاي دورگ كه در مقابل شرايط نامساعد مقاوم هستند استفاده شود ولي در صورت اصلاح شرايت محيطي از گاوهاي اصلاح شده و اصيل استفاده شود .
v تغذيه دام با جيره متعادل غذايي:
19) يك جيره غذايي كامل دام بايد چه نياز هايي را بر طرف نمايد؟
ج) نياز هاي نگهداري – رشد و توليد دام هاي موجود را تامين كند . يعني دام با تغذيه بتواند حركت كند – دماي بدنش را حفظ كند – نفس بكشد و ...و هم بتواند رشد كند و بزرگ شود و هم توليد شيرو گوساله داشته باشد .
20) يك جيره غذايي متعادل علاوه بر تامين نياز هاي غذايي بايد داراي چه شرايطي باشد؟
ج) اقتصادي باشد و سلامت دام را به خطر نا ندازد .
21) درتهيه خوراك دامها تركيب انواع مواد غذايي بيشتر باشد بهتر است يا دو سه نوع مواد در اختيار آنها باشد كفايت ميكند؟ توضيح دهيد .
ج) هر چه از مواد غذايي متنوع تري استفاده شود نياز دام بهتر تامين ميشود . چون هر ماده غذايي از يك نوع مواد مغذي بيشتر و از ساير مواد مغذي كمبود دارد . بنا بر اين وقتي از مواد غذايي متنوع در تركيب جيره غذايي استفاده شود تمامي مواد مغذي مورد نياز دام ( انرژي – پروتئين – مواد معدني – ويتامين و ... ) به كفايت تامين ميشود .
v مصرف خوراك دام
22) در مصرف خوراك گاوها چه عوامل محيطي تاثير مي گذارد؟
ج) گرما و سرما ي آزار دهنده ( حد مطلوب24- 4 درجه سانتي گراد ) – رطوبت هوا بالا – تهويه نا مناسب در اسطبل - رطوبت جيره غذايي بيش از حد – خوش خوراكي جيره غذايي كم - نا منظمي درزمان و تعداد دفعات تغذيه- جايگاه نگهداري گاوها نا راحت و غير اصولي – تراكم بيش از حد دامها و … باعث كاهش مصرف خوراك گاوها و تامين نشدن نياز غذايي آنها ميشود .
23) در مورد مصرف آغوز به گوساله ها چه ميدانيد؟
ج) 8-2 ساعت بعد از تولد گوساله به اندازه 8 درصد وزن زنده خود بايد آغوز مصرف كند .
24) تغذيه مرحله اي گاوهاي شيري يعني چه؟
ج) در مراحل مختلف توليد شير( 1- صد روز اول 2- صد و پنجاه روز مياني 3- پنجاه تا شصت روز آخر) تغذيه گاو ها از نظر كيفيت ونوع مواد خوراكي – ميزان مصرف خوراك – بلندي و كوتاهي علوفه مصرفي و... با يكديگر فرق نموده و بايد متناسب با نيازو شرايط آن مرحله باشد . بنابر اين گاو هاي شيري را از روي مراحل توليد و ميزان توليد دسته بندي نموده و آنها را متناسب با مرحله توليدي تغذيه ميكنند .
v تهيه واستفاده از سيلو
25) كاه غني شده چگونه تهيه ميشود؟
ج) براي غني سازي يك صد كيلو گرم كاه به 5-4 كيلو گرم كود اوره – 75-100 ليتر آب و يككيلو گرم نمك نياز است .اگر انرژي جيره بيشتر باشد اوره را ميتوانيم افزايش دهيم به اين علت مصرف ملاس مصرف اوره را افزايش ميدهد .
26) سيلوي ذرت چگونه تهيه ميشود؟
ج) زماني كه دانه هاي ذرت علوفه اي به حالت خميري در آمدند آنها را با چاپر درو و به قطعات ريز(3-2 سانتي متر) خرد ميكنند . رطوبت ذرت هنگام سيلو كردن بايد 70-65 درصد باشد . يعني وقتي در مشت فشار دهيم فشرده شده و باز نشود و آب از آن خارج نشود . سپس در داخل گودال سيلو ريخته و با تراكتور آن را فشرده ميكنند تا هواي بين آنها تخليه شده و ميكروبهاي هوازي نتوانند فعاليت كنند. بهتر است سيلو تا 10 روز پر شود . در آخر سطح خارجي سيلو را با نايلون ميپوشانند و نفوذ ناپذير ميكنند . بسته به نوع ذرت( مرغوب يا نا مرغوب)- حرارت محيط – نحوه صحيح سيلو نمودن و ... بعد از6-3 هفته مي توانيم سيلو را برداشت و استفاده كنيم .
27) طريقه مناسب مصرف علوفه سيلو شده را با توجه به توليد دام- عادت دهي- نسبت آن باعلوفه خشك- قبل يا بعد از شير دوشي بيان كنيد؟
ج)ميزان مصرف با توجه به توليد دام (30-10 درصد علوفه ) – علوفه سيلو شده بايد بطور تدريجي در غذاي دام وارد شود (طول مدت عادت دهي 15-10 روز ) – به ازاي 4-3 كيلو گرم مواد سيلو شده يك كيلو گرم علوفه خشك مصرف شود – براي گاوهاي شيري بعد از دوشش مصرف شود .
v كيفيت علوفه مصرفي
28) عوامل نا مطلوبي كه كيفيت علوفه مصرفي را پايين ميآورد بيان كنيد؟
ج) وجود اجسام خارجي غير خوراكي مثل گل و لاي – سنگ و سيم و... ويا علف هاي هرز به غير از علوفه مورد نظر – ريزش برگ ها – كپك زدگي علوفه – از دست دادن رنگ طبيعي و ...
29) خصوصيات يونجه خشك مرغوب را ذكر كنيد ؟
ج) كاملا خشك و داراي حد اقل رطوبت باشد- داراي برگ فراوان و سبز باشد- فاقد مواد خارجي و زائد باشد- ساقه آن لطيف و باريك باشد – كپك زده و مرطوب نباشد .
30) بهترين روش استفاده از جو و ملاس در جيره غذايي چيست؟
ج) دانه هاي جو به دليل داشتن پوسته ضخيم و فيبري در دستگاه گوارش گاو قابليت هضم كمي دارد و مواد مغذي آن به مصرف دام نميرسد بدين منظور دانه هاي جو را در آسياب بصورت بلغور درآورده و به مصرف ميرسانند . اگر دانه ها بيش از حد آسياب شوند به صورت آردي در آمده و هنگام تغذيه گاو باعث ناراحتي دستگاه تنفسي ميشود براي از بين بردن حالت آردي معمولابا اضافه كردن ملاس دركنسانتره مشكل بر طرف شده و ميزان انرژي و خوش خوراكي آن افزايش ميابد. با اضافه نمودن ملاس در سيلو كيفيت آن افزايش يافته و از كود اوره به عنوان افزودني در سيلو ميتوانيم استفاده كنيم .
v آب مصرفي
31) كيفيت آب مصرفي براي تامين سلامت و توليد بهتر گاو ها چگونه بايد باشد؟
ج) بايد پاكيزه و زلال – بدون طعم و مزه – با كمترين املاح ممكن باشد .
32) بهترين درجه حرارت آب مصرفي براي سلامت دام چقدر است؟
ج) بهترين درجه حرارت آب مصرفي گاوهاي شيري 16-10 درجه سانتي گراد بوده وبايد در آبشخور دائما در جريان باشد .
33) درطي روزچند نوبت آب دراختيار گاوها باشد بهتر است ؟
ج) در تمام طول شبانه روز بايد آب در اختيار دامها باشد .
v بهبود شرايط محيطي:
34) براي بهبود راندمان توليد مثل گاوهاي شيري در تنظيم جيره غذايي چه مواردي بايد رعايت شود؟
ج) غني بودن جيره متوازن از نظر پروتئين و مواد معدني و ويتامين هاي ضروري باروري را افزايش ميدهد .
35) نقش جايگاه نگهداري گاوها را از نظر محيطي براي بهبود راندمان توليد مثل بيان نمائيد؟
ج) جايگاه مناسب براي جلوگيري از اثرات سوء درجه حرارت زياد محيط و تهويه نا مناسب و عفونت هاي دستگاه توليد مثل بر روي باروري بسيار حائز اهميت است .
36) براي جلو گيري ازبيماريهاي توليد مثلي و متريت(عفونت رحم ) چه نكاتي را رعايت كنيم ؟
ج) به هيچ وجه نبايد از گاو نري كه سلامتي آن تائيد نشده باشد استفاده نمود-
ضد عفوني و رعايت بهداشت در زمان زايمان گاو- قرار ندادن دارو( ابلتهاي رحمي) در رحم با دست آلوده يا بكارنبردن لوازم آلوده- اطمينان از باقي نماندن جفت و ضمائم آن در رحم .
تشخيص بموقع فحلي:
37) گاوهاي فحل چه علائمي از خود نشان ميدهند؟
ج) دام نا آرام است – دام سوار ساير دامها شده و اجازه سوار شدن ساير دامها را نيز مي دهد – لبهاي فرج متورم و قرمز مي شود – مايع لزج كاملا شفافي از فرج خارج و آويزان ميشود و يا به دم مي چسبد – دامهاي ديگر را بو مي كند – گاه گاهي صدا ميكند – گاو فحل كاملا رام بوده و موجب تحريك ساير دامها شده و به آنها اجازه سوار شدن را ميدهد كه اين كار مطمئن ترين علامت فحلي دام است .
38)بهترين موقع تشخيص فحلي در گاوها چه زمان از روزو در حال چه فعاليتهايي هستند ؟
ج) بهترين زمان تشخيص هنگامي است كه گاو ها در حال استراحت مي باشند (صبح قبل از شير دوشي – در اوائل بعد از ظهر و بعد از ساعت 6 بعد از ظهر )
39) مشاهده حالت فحلي بعد از وضع حمل معمولا چند روز است؟
ج) بين 60– 40 روز بعد از وضع حمل ( 90 درصد )
v تلقيح بموقع:
40) بهترين موقع تلقيح در چه زماني از فحلي است؟
ج) بهترين زمان تلقيح گاوها نيمه دوم دوره فحلي است .
41) تلقيح گاوها چه مدت بعد از زايمان بايد انجام شود؟
ج) 60- 40 روز بعد از زايمان
42) تليسه ها چه زماني بايد تلقيح شوند ؟
ج) تلقيح تليسه ها بايد زماني باشد كه حدود 60 در صد وزن گاو بالغ را دارا باشند . اين ميزان در گاو هلشتاين حدود 350 كيلوگرم است .
v ركوردهاي مناسب توليد مثل:
43) بهترين فاصله گوساله زايي در يك گاو شيري چند روز است؟
ج) كمتر از 385 روز
44) درصد حاملگي بعد از اولين تلقيح در گاو چه مقدار است؟
ج) بيش از 60 درصد
45) استاندارد تعداد تلقيح در هر حاملگي براي گاو چند درصد است؟
ج) كمتر از 7/1 درصد
v ساختمان هاوتاسيسات:
46) ساختمان ها و تاسيسات مورد نياز گله گاو شيري را ذكر كنيد؟
ج)- جايگاههاي نگهداري گوساله ها از مرحله تولد تا آبستني در ماده ها و پرواري در نرها ( جايگاه نگهداري- گوساله هاي شيري- گوساله هاي6-2 ماهه- گوساله هاي 9-6 ماهه- تليسه هاي غير آبستن- تليسه هاي آبستن )
- جايگاه ها و ساختمان هاي توليد شير و نگهداري آن تا حمل به بازار( جايگاه نگهداري گاوهاي شيري (كم توليد-پر توليد- تازه زا) وگاوهاي خشك – محل انتظار شيردوشي- سالن شير دوشي و ... )
- جايگاه ها و ساختمان هاي سرويس دهنده در دو مرحله فوق ( بيمارستان- زايشگاه- انبارها- كارگاهها- خانه كاركري- سيلو- نگهباني و ...
در ضمن سيستمهاي مختلف فاضلاب- انشعاب آب- انشعاب برق- سيستم گرم كننده و خنك كننده- سيستم تهويه و راه هاي عبور را متناسب با ساختمان و تاسيسات در نظر بگيريم .
47) حريم تاسيسات يك گاوداري داشتي (شيري) از گاوداري هاي داشتي ديگر چند متر بايد باشد ؟ مساحت لازم براي يك راس گاو شيري مولد در جايگاه مسقف طويله باز چند متر مربع بايد باشد ؟
ج) 300 متر – 5 متر مربع
48) علت تفكيك جايگاه هاي نگهداري چيست؟
ج) جايگاه هاي نگهداري بر اساس نياز هاي متفاوت دام در سنين مختلف و مراحل مختلف توليد به علت آسايش بيشتر دام – رعايت بهداشت انفرادي – تامين نيازهاي تغذيه اي ونيز مديريت بهتر وكنترل بهداشتي گاوداري بايد از هم تفكيك شوند .
v اصول ساخت:
در ساخت جايگاه هاي دامي چه مواردي را ازنظرپيشگيري بهداشتي و آسايش دام درنظرمي گيريد؟
49) ديوارها - كف جايگاه - آبشخورها ؟
ج) ديوار محل سر پوشيده تا ارتفاع 5/1 متر از سطح زمين سيمان كاري شود – كف بايد داراي شيب مناسب جهت انتقال فضولات و پس آبها به درون فاضلاب باشد و نيز بايد از مصالح بادوام و در مقابل محلولهاي ضد عفوني شيميايي و ادرار دام مقاوم بوده و شستشوي آن آسان بوده و لغزنده نباشد – راه خروج آب ريز و راه خروج اصلي آب در كف آبشخور تعيين شده باشدو كف اطراف آبشخور سيمان باشدو شير آلات به منظور جلوگيري از يخ زدن در زمستان عايق بندي شود.
50) جهت سا خت سالن هاي نگهداري؟
ج) ساختمان جايگاه دام بايد طوري ساخته شود كه از نور خورشيد به مقدار زياد استفاده شود و از وزش باد هاي فصلي به داخل جايگاه جلوگيري شود .
51) چگونگي محل قرار گرفتن انواع جايگاههاي نگهداري وانبارهاوشيردوشي و../ نسبت به همديگر؟
ج) مسير حركت در درون گاوداري بايد طوري تايين گردد كه حد اقل زمان براي كارو رفت و آمد كارگرو ماشين آلات ودام صرف گردد . در ضمن مسير حركت نبايد از جايگاههايي كه امكان آلودگي بيشتري دارد به سمت جايگاهها و ساختمان هايي كه بهداشت اهميت بيشتري دارد باشد .
v انتخاب محل مناسب براي گاوداري
52) وجود راههاي ارتباطي و كارخانجات صنايع تبديلي تا چه حد در انتخاب محل مناسب تاسيس گاوداري موثر است ؟
ج) محصول توليدي در گاوداري بعلت قابليت فساد پذيري بالا اگر بلافاصله انتقال و فراوري نشود فاسد شده و دامدار ضرر ميكند. بنابراين وجود راههاو جاده هاي ارتباطي و كارخانجات در انتخاب محل مناسب حائز اهميت ميباشد .
53) زمين مناسب براي تاسيس گاوداري چگونه زميني است ؟
ج) زمين مسطح- خشك با زهكش خوب و مناسب – وسعت آن طوري در نظر گرفته شود كه جوابگوي توسعه احتمالي در آينده باشد- داراي شيب مناسب براي جلوگيري از راكد ماندن مايعات و فضولات دام در محوطه باشد- ازجاده اصلي پر ترافيك فاصله داشته باشد و امكان دسترسي به آن در تمام فصول سال ميسر باشد.
54) براي نگهداري و پرورش هر گاومولد شيري نيازبه چند متر ساختمان مسقف وساختمان بهار بند يا غير مسقف مي باشد ؟ به ازاي هر راس گوساله پرواري در يك دوره تداومي يكساله چطور؟
ج) گاو مولد شيري 5/19 مترمربع مسقف و 32 مترمربع غير مسقف
موفق و پيروز باشيد